Xoa bóp bấm huyệt là phương pháp không dùng thuốc được ứng dụng trong y học cổ truyền, sử dụng các thao tác bằng tay tác động lên các vùng cơ thể, mô mềm và huyệt vị nhằm hỗ trợ giảm đau, giảm căng cơ, cải thiện sự thoải mái và hỗ trợ chức năng vận động trong một số tình trạng bệnh lý.

Chương trình Kỹ thuật Xoa bóp Bấm huyệt của VIỆN HÀN LÂM Y HỌC được xây dựng theo định hướng ứng dụng lâm sàng, kết hợp lý luận y học cổ truyền, kiến thức giải phẫu và kỹ năng thực hành, giúp học viên tiếp cận có hệ thống các kỹ thuật xoa bóp bấm huyệt trong chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ điều trị và phục hồi chức năng.

Trọng tâm chương trình là ứng dụng xoa bóp bấm huyệt đối với các bệnh lý và hội chứng thường gặp như đau cổ vai gáy, đau thắt lưng, đau thần kinh tọa, đau khớp, đau đầu do căng thẳng, rối loạn giấc ngủ và một số tình trạng hạn chế vận động. Học viên được hướng dẫn phân tích tình huống lâm sàng, xác định huyệt vị, lựa chọn kỹ thuật, xây dựng quy trình hỗ trợ và theo dõi đáp ứng.

Với 6 Module chuyên môn và 1 bài thực hành lâm sàng tổng hợp, học viên từng bước phát triển kiến thức và kỹ năng từ giải phẫu, kinh lạc, huyệt vị và kỹ thuật tay đến ứng dụng trong các tình huống lâm sàng thường gặp.

Thông tin chương trình

• Trọng tâm ứng dụng lâm sàng: Tập trung vào các bệnh lý và hội chứng thường gặp có thể được xem xét áp dụng xoa bóp bấm huyệt như một biện pháp hỗ trợ.
• Kết hợp y học cổ truyền và y học hiện đại: Tiếp cận lý luận kinh lạc, huyệt vị cùng giải phẫu, sinh lý và kiến thức bệnh học cơ bản.
• Thực hành theo nhóm bệnh: Học viên được hướng dẫn lựa chọn huyệt, phối hợp kỹ thuật và thực hiện quy trình hỗ trợ đối với từng tình huống.
• Chú trọng các hội chứng cơ – xương – khớp: Thực hành ứng dụng đối với đau cổ vai gáy, đau thắt lưng, đau quanh khớp vai, đau gối và các tình trạng đau cơ học thường gặp.
• Ứng dụng trong các hội chứng thần kinh: Tìm hiểu vai trò hỗ trợ đối với đau đầu do căng thẳng, đau lan theo đường thần kinh và một số rối loạn chức năng.
• Hỗ trợ phục hồi chức năng: Tiếp cận phương pháp phối hợp xoa bóp bấm huyệt với vận động phù hợp trong chăm sóc người hạn chế vận động.
• Phân tích ca lâm sàng: Rèn luyện kỹ năng nhận định tình trạng, xác định mục tiêu, lựa chọn kỹ thuật và theo dõi đáp ứng.
• Thực hành tổng hợp: Vận dụng kiến thức để xây dựng và thực hiện quy trình xoa bóp bấm huyệt theo tình huống lâm sàng.

Chương trình phù hợp với:

• Người đang hoạt động trong lĩnh vực y học cổ truyền và chăm sóc sức khỏe.
• Nhân viên y tế, điều dưỡng và kỹ thuật viên phục hồi chức năng có nhu cầu bổ sung kỹ năng phù hợp với chuyên môn.
• Người đang làm việc trong lĩnh vực xoa bóp bấm huyệt, dưỡng sinh và chăm sóc cơ – xương – khớp.
• Người có định hướng học tập và ứng dụng các phương pháp hỗ trợ điều trị không dùng thuốc.
• Người quan tâm đến kỹ thuật xoa bóp bấm huyệt và các ứng dụng trong chăm sóc sức khỏe.

Việc thực hiện kỹ thuật trên người bệnh trong hoạt động khám, chữa bệnh phải phù hợp với trình độ, phạm vi hành nghề và quy định pháp luật liên quan.

Chương trình gồm 6 Module chuyên môn và 1 bài thực hành lâm sàng tổng hợp, với tổng thời lượng 96 giờ.

Cấu trúc chương trình

Module 01. Cơ sở y học cổ truyền, giải phẫu và bệnh học ứng dụng

• Tổng quan về xoa bóp bấm huyệt trong y học cổ truyền và ứng dụng lâm sàng.
• Nguyên lý âm dương, khí huyết, tạng phủ và kinh lạc.
• Các khái niệm cơ bản về nguyên nhân, cơ chế bệnh sinh và biện chứng luận trị theo y học cổ truyền.
• Giải phẫu cơ – xương – khớp, thần kinh và các cấu trúc liên quan.
• Kiến thức cơ bản về đau, căng cơ, hạn chế vận động và rối loạn chức năng.
• Nguyên tắc chỉ định, chống chỉ định và an toàn khi thực hiện xoa bóp bấm huyệt.
• Nhận biết dấu hiệu cảnh báo và tình huống cần chuyển khám chuyên khoa.

Kiến thức và kỹ năng đạt được

• Hiểu cơ sở lý luận của xoa bóp bấm huyệt trong y học cổ truyền.
• Nhận biết các cấu trúc giải phẫu và biểu hiện lâm sàng thường gặp.
• Phân biệt các tình huống có thể xem xét hỗ trợ với trường hợp cần đánh giá y tế.

Module 02. Kinh lạc, huyệt vị và kỹ thuật xoa bóp bấm huyệt

• Hệ thống kinh lạc và các huyệt vị thường dùng trong thực hành.
• Phương pháp xác định huyệt theo mốc giải phẫu và đồng thân thốn.
• Định vị các huyệt thông dụng vùng đầu, cổ, vai, lưng và tứ chi.
• Kỹ thuật xoa, xát, day, ấn, bóp, miết, lăn và vỗ.
• Kỹ thuật bấm huyệt và phối hợp thao tác theo vùng.
• Kiểm soát lực, thời gian, nhịp điệu và trình tự thực hiện.
• Nguyên tắc lựa chọn huyệt theo mục tiêu hỗ trợ và tình trạng người bệnh.
• Thực hành phối hợp kỹ thuật và nhận biết các phản ứng bất thường.

Kiến thức và kỹ năng đạt được

• Xác định các huyệt vị thông dụng theo phương pháp được hướng dẫn.
• Thực hiện các kỹ thuật xoa bóp và bấm huyệt cơ bản.
• Phối hợp thao tác, điều chỉnh lực và tuân thủ nguyên tắc an toàn.

Module 03. Xoa bóp bấm huyệt hỗ trợ điều trị bệnh lý vùng cổ, vai và chi trên

• Đặc điểm lâm sàng của đau cổ vai gáy và căng cơ vùng cổ – vai.
• Hội chứng đau cổ liên quan đến thoái hóa cột sống cổ và rối loạn cơ học.
• Đau quanh khớp vai, hội chứng chóp xoay và hạn chế vận động khớp vai.
• Đau cơ vùng cánh tay, cẳng tay và bàn tay.
• Phân biệt đau cơ học thông thường với các dấu hiệu gợi ý chèn ép thần kinh hoặc tổn thương cần thăm khám.
• Nguyên tắc lựa chọn huyệt vị, vùng thao tác và kỹ thuật hỗ trợ.
• Phối hợp xoa bóp bấm huyệt với vận động nhẹ phù hợp.
• Đánh giá mức độ đau, tầm vận động và đáp ứng sau thực hiện.
• Thực hành xây dựng quy trình hỗ trợ theo ca lâm sàng.

Kiến thức và kỹ năng đạt được

• Nhận biết các hội chứng đau thường gặp vùng cổ, vai và chi trên.
• Lựa chọn, phối hợp kỹ thuật hỗ trợ phù hợp với từng tình huống.
• Thực hiện và đánh giá quy trình xoa bóp bấm huyệt ứng dụng theo vùng.

Module 04. Xoa bóp bấm huyệt hỗ trợ điều trị bệnh lý vùng lưng và chi dưới

• Đặc điểm lâm sàng của đau lưng và đau thắt lưng thường gặp.
• Đau thắt lưng cơ học, căng cơ cạnh sống và đau liên quan đến thoái hóa cột sống.
• Đau thần kinh tọa và các biểu hiện đau lan xuống chi dưới.
• Đau vùng hông, đau khớp gối và hạn chế vận động chi dưới.
• Nhận biết các dấu hiệu gợi ý chèn ép rễ thần kinh, tổn thương cấp tính hoặc tình trạng cần chuyển khám.
• Nguyên tắc lựa chọn huyệt vị và kỹ thuật theo từng vùng.
• Phối hợp xoa bóp bấm huyệt với vận động hỗ trợ phù hợp.
• Theo dõi mức độ đau, khả năng vận động và phản ứng sau thực hiện.
• Thực hành xây dựng quy trình hỗ trợ theo ca lâm sàng.

Kiến thức và kỹ năng đạt được

• Nhận biết các hội chứng đau vùng lưng và chi dưới thường gặp.
• Lựa chọn và phối hợp kỹ thuật xoa bóp bấm huyệt phù hợp với tình huống.
• Thực hiện, theo dõi và đánh giá quy trình hỗ trợ trong phạm vi chuyên môn.

Module 05. Xoa bóp bấm huyệt hỗ trợ điều trị một số hội chứng thần kinh và rối loạn chức năng

• Đặc điểm của đau đầu do căng thẳng và các yếu tố liên quan.
• Ứng dụng xoa bóp bấm huyệt hỗ trợ giảm căng cơ vùng đầu, cổ và vai.
• Rối loạn giấc ngủ liên quan đến căng thẳng và các phương pháp hỗ trợ thư giãn.
• Đau mạn tính và vai trò của kỹ thuật tác động bằng tay trong chăm sóc hỗ trợ.
• Các biểu hiện tê bì, đau lan và rối loạn cảm giác thường gặp.
• Nguyên tắc lựa chọn huyệt vị và phối hợp kỹ thuật theo mục tiêu hỗ trợ.
• Nhận biết các triệu chứng thần kinh bất thường cần được đánh giá chuyên khoa.
• Phân tích ca lâm sàng và thực hành quy trình hỗ trợ phù hợp.

Kiến thức và kỹ năng đạt được

• Hiểu phạm vi ứng dụng của xoa bóp bấm huyệt trong một số hội chứng thường gặp.
• Lựa chọn kỹ thuật hỗ trợ thư giãn, giảm căng cơ và cải thiện sự thoải mái.
• Nhận biết giới hạn phương pháp và tình huống cần chuyển khám chuyên khoa.

Module 06. Xoa bóp bấm huyệt hỗ trợ phục hồi chức năng và vận động

• Nguyên tắc phục hồi chức năng và vai trò hỗ trợ của xoa bóp bấm huyệt.
• Đánh giá sơ bộ tình trạng căng cơ, đau và hạn chế vận động.
• Ứng dụng xoa bóp bấm huyệt hỗ trợ thư giãn cơ và vận động.
• Phối hợp kỹ thuật tác động bằng tay với vận động chủ động và vận động hỗ trợ.
• Ứng dụng trong chăm sóc người có hạn chế vận động cơ – xương – khớp.
• Tổng quan ứng dụng hỗ trợ trong phục hồi sau chấn thương, phẫu thuật và sau đột quỵ khi có chỉ định chuyên môn.
• Theo dõi mức độ đau, tầm vận động và khả năng thực hiện hoạt động.
• Phân tích tình huống và thực hành quy trình hỗ trợ theo mục tiêu chức năng.

Kiến thức và kỹ năng đạt được

• Hiểu vai trò của xoa bóp bấm huyệt trong hỗ trợ phục hồi chức năng.
• Phối hợp kỹ thuật xoa bóp với vận động phù hợp theo hướng dẫn.
• Nhận biết các trường hợp cần chỉ định và giám sát của nhân viên y tế có chuyên môn.

Chương trình kết hợp lý luận y học cổ truyền, kiến thức giải phẫu – bệnh học và thực hành kỹ thuật, chú trọng ứng dụng theo nhóm bệnh và phân tích tình huống lâm sàng.

• Giảng dạy chuyên đề: Cung cấp kiến thức về giải phẫu, bệnh học, kinh lạc và huyệt vị.
• Hướng dẫn trực quan: Minh họa cấu trúc cơ thể, vị trí huyệt và các kỹ thuật thao tác.
• Thực hành kỹ thuật: Rèn luyện thao tác xoa bóp, bấm huyệt và phối hợp kỹ thuật.
• Phân tích ca lâm sàng: Nhận định tình trạng, xác định mục tiêu, nhận biết chống chỉ định và lựa chọn phương pháp hỗ trợ.
• Thực hành theo nhóm bệnh: Xây dựng và thực hiện quy trình hỗ trợ cho các hội chứng thường gặp.
• Đánh giá đáp ứng: Theo dõi mức độ đau, khả năng vận động và phản ứng sau thực hiện.
• Thực hành tổng hợp: Vận dụng kiến thức và kỹ năng để giải quyết tình huống lâm sàng mô phỏng.

Thời lượng: 8 giờ

Bài thực hành cuối chương trình giúp học viên vận dụng kiến thức và kỹ năng đã học để phân tích một tình huống lâm sàng, lựa chọn phương pháp và thực hiện quy trình xoa bóp bấm huyệt hỗ trợ điều trị.

Nội dung trọng tâm

• Tiếp nhận và phân tích thông tin ca lâm sàng.
• Nhận biết biểu hiện, triệu chứng và các yếu tố nguy cơ.
• Xác định mục tiêu hỗ trợ và những giới hạn cần lưu ý.
• Lựa chọn huyệt vị, kỹ thuật và xây dựng quy trình.
• Thực hiện quy trình xoa bóp bấm huyệt trên mô hình hoặc đối tượng thực hành phù hợp.
• Theo dõi phản ứng và đánh giá kết quả.
• Ghi chép hồ sơ và đề xuất hướng theo dõi.
• Trình bày, giải thích và bảo vệ phương án thực hiện.

Kiến thức và kỹ năng đạt được

• Vận dụng tổng hợp kiến thức từ các Module vào tình huống lâm sàng.
• Xây dựng và thực hiện quy trình xoa bóp bấm huyệt hỗ trợ phù hợp.
• Thể hiện khả năng phân tích, lựa chọn kỹ thuật, đánh giá và trình bày kết quả.

Sau khi hoàn thành chương trình và đáp ứng các yêu cầu đánh giá, học viên có thể:

• Hiểu cơ sở y học cổ truyền: Vận dụng kiến thức cơ bản về kinh lạc, huyệt vị và nguyên lý xoa bóp bấm huyệt.
• Ứng dụng giải phẫu và bệnh học: Nhận biết các cấu trúc cơ thể và biểu hiện lâm sàng thường gặp.
• Xác định huyệt vị: Định vị các huyệt thông dụng và lựa chọn theo mục tiêu hỗ trợ.
• Thực hiện kỹ thuật: Sử dụng các thao tác xoa bóp và bấm huyệt đúng nguyên tắc.
• Ứng dụng theo nhóm bệnh: Lựa chọn và phối hợp kỹ thuật hỗ trợ đối với một số hội chứng đau cơ – xương – khớp thường gặp.
• Hỗ trợ phục hồi chức năng: Phối hợp các kỹ thuật phù hợp với mục tiêu thư giãn cơ và hỗ trợ vận động.
• Phân tích ca lâm sàng: Nhận định tình huống, xác định mục tiêu và xây dựng quy trình hỗ trợ.
• Đánh giá đáp ứng: Theo dõi mức độ đau, tầm vận động và phản ứng trong quá trình thực hiện.
• Tuân thủ an toàn: Nhận biết chống chỉ định, dấu hiệu cảnh báo và giới hạn phạm vi chuyên môn.

Đánh giá kết quả học tập

Kết quả học tập được đánh giá dựa trên:

• Mức độ tham gia và hoàn thành nội dung đào tạo.
• Kiến thức về y học cổ truyền, giải phẫu và bệnh học ứng dụng.
• Khả năng xác định huyệt vị và thực hiện kỹ thuật xoa bóp bấm huyệt.
• Kỹ năng phân tích tình huống, lựa chọn và xây dựng quy trình hỗ trợ.
• Khả năng nhận biết chống chỉ định, kiểm soát an toàn và theo dõi đáp ứng.
• Kết quả bài thực hành lâm sàng tổng hợp cuối chương trình.

Chứng nhận đào tạo

Học viên hoàn thành chương trình và đáp ứng các yêu cầu đánh giá được VIỆN HÀN LÂM Y HỌC cấp Chứng nhận hoàn thành chương trình đào tạo: KỸ THUẬT XOA BÓP BẤM HUYỆT - Acupressure Techniques